Steun ons en help Nederland vooruit

donderdag 26 november 2020

Wat vinden wij van het plan ‘Goed scheiden loont’ (Diftar)?

Dank u wel voorzitter,

Laat ik meteen duidelijk zijn, onze fractie is voor de verdere uitvoering van het plan ‘Goed scheiden loont’. We hebben ons als gemeente geconformeerd aan de doelstellingen van de VANG (Van Afval Naar Grondstof). Met de doelstelling in 2020 en het totale restafval terug te brengen van 170kg naar 100 kg en 2030 nog maar 30kg verbranding van afval per persoon. Er zijn veel pilots geweest om de afvalberg te verminderen, helaas met weinig effect. Je kan misschien nog hier en daar een kilootje besparen, maar vanuit andere gemeenten zie je ook dat kilo’s afval eraf vliegen door het invoeren van het diftar-systeem. Onze boodschap is dat goed gedrag ook moet lonen in onze lokale heffingen.  Dit systeem leidt tot minder afval en meer hergebruik en uiteindelijk zullen inwoners van onze gemeente die goed scheiden dit ook positief gaan voelen in hun portemonnee. D66 is een voorstander van deze manier van werken en diftar staat daarom niet voor niets in ons verkiezingsprogramma.

Via diftar worden mensen financieel gestimuleerd om hun afval beter te scheiden. Vind je dat onzin of teveel moeite? Prima, maar dan betaal je meer dan iemand die wel zijn best doet om de afvalberg zo klein mogelijk te houden. Diftar is een bewezen middel om de afvalberg te verminderen. Wat cijfers: In diftar-gemeente Hengelo wordt door huishoudens gemiddeld 97 kilo restafval per jaar weggegooid. Deventer? 74 kilo. Nijmegen: 88 kilo. Maastricht: 100 kilo. Ede: 90 kilo. Al die gemeenten zitten ruim onder het landelijke gemiddelde van 151 kilo per jaar. Dit gemiddelde is overigens explosief gedaald door juist deze diftar-gemeenten.

Dan nog de kosten. De inwoners van de gemeente Leeuwarden gaan het daadwerkelijk positief in hun portemonnee merken. Ook hier weer een paar cijfers: In 2020 bedragen de kosten in gemeenten met diftar gemiddeld 237 euro per huishouden. In gemeenten waar een vast tarief wordt geheven ongeacht de grootte van het huishouden bedragen de kosten 309 euro per huishouden. Bewust en goed scheiden, met een financiële prikkel, loont dus.

Maar er zijn ook terechte zorgen over de invoering van ‘Goed scheiden loont’. Veel van die zorgen kunnen al weggenomen worden door goede en heldere communicatie en hierdoor het verbreden van draagvlak voor dit plan. Mensen moeten gemotiveerd zijn om de afvalberg te verminderen en waarom goed scheiden ook daadwerkelijk gaat lonen. We zouden graag van de wethouder willen
weten hoe hij dit concreet gaat aanpakken, wat is de communicatiestrategie. Hoe bereikt hij bijvoorbeeld een grote groep laaggeletterden in onze gemeente en zorgen we ervoor dat het plan
ook voor hen helder is? Wat is er geleerd van andere gemeenten? We worden graag in dit gehele proces in 2021 meegenomen.

Een andere zorg zit er voor de inwoners van hoogbouw (toch 30% van onze gemeente). Vooral dat ze geen GFE kunnen inzamelen. Vanaf 2021 kun je bijvoorbeeld in de gemeenten Enschede en Twente bij groente-, fruit- en etensresten (gfe) gescheiden inleveren. Ze plaatsen dit najaar hiervoor ruim 300 gfe-verzamelcontainers bij hoogbouwlocaties, zoals flats en appartementen. Hoe kijkt de wethouder naar deze oplossing?

Een laatste punt gaat over de luierinzameling. Wanneer we per kilo gaan betalen en vervolgens worden die zware luiers gerecycled door ons goede nascheidingssysteem, dan worden mensen
misschien onevenredig belast, het aantal kilo’s dat dit scheelt is substantieel. Zijn hier eventueel alternatieven voor waar de wethouder bereid is over na te denken? Eventueel aparte inzamelpunten voor luiers bij onze IKC’s en kinderopvang, supermarkten waar ouders dan hun luiers kunnen deponeren? We zijn benieuwd naar de reactie van de wethouder.

Tenslotte voorzitter. Zoals we in het begin zeiden, vinden we een heldere communicatiestrategie, het vergroten van draagvlak en de inwoners mede verantwoordelijk te maken om de afvalberg te verminderen ontzettend belangrijk. Hoe beter dit gaat, hoe succesvoller ‘Goed scheiden loont’ kan worden. Vorige week zeiden we bijvoorbeeld dat we graag een studentvriendelijke stad (en andere doelgroepen) willen blijven, ook na het invoeren van dit plan. De gemeente gaf ook aan dat er meer aandacht moet komen in de communicatie richting studenten en richting huisbazen/corporaties over de kosten van veel restafval. Daarnaast is de geldelijke verdeling tussen verschillende bewoners geen afspiegeling van het daadwerkelijke verbruik van het individu in vele studentenwoningen. Het doel van diftar kan hierdoor verwateren bij studenten. Ook willen we dus de bewoners van hoogbouw beter faciliteren. Bijvoorbeeld als het aankomt op het aanbieden van halve zakken, zodat de zorgen over stankoverlast en ongedierte zoveel mogelijk worden weggenomen. We komen daarom waarschijnlijk met een motie die het college opdraagt na invoering van dit plan dat inwoners van hoogbouw in staat en gemotiveerd zijn om goed te scheiden.

Tot zover.